Adalet Bakanı Akın Gürlek'in 12 Eylül 2026 tarihinde yaptığı açıklama, turizm açısından önemli bir gerçeği bir kez daha önümüze koydu.
Bakan Gürlek'in açıkladığı verilere göre haziran, temmuz ve ağustos aylarında 16 ilde turizm güvenliğini tehdit eden 164 olay ve soruşturma kapsamında 323 şüpheli hakkında adli işlem yapıldı; 106 şüpheli tutuklandı, 56 şüpheli hakkında ise adli kontrol uygulandı.
Açıklamada turizm dolandırıcılığı, hanutçuluk ve haksız ticari kazanç nedeniyle 71 kişi hakkında işlem yapıldığı, şiddet, tehdit, yağma ve zorbalık kapsamında 175 kişi hakkında işlem gerçekleştirildiği, turistlerin malvarlığına yönelik suçlarda 62 kişi hakkında işlem yapıldığı bildirildi.
Sayın Bakan da açıklamasının sonunda çok önemli bir cümle kurdu;
"Türkiye güvenli bir turizm ülkesidir."
Ben bu cümleye bir turizmci ve turizm yazarı olarak başka bir cümle eklemek istiyorum;
Türkiye güvenli bir turizm ülkesi olmakla yetinmemeli; dünyanın en güvenilir turizm ülkelerinden biri de olmalıdır.
Çünkü güvenli olmak başka, güvenilir olmak başkadır.
Güvenli turizm yalnızca polis ve jandarma meselesi değildir
Elbette turistin can ve mal güvenliği turizmin vazgeçilmez şartıdır.
Turist; sokakta yürürken korkmamalı, parasının çalınacağından endişe etmemeli, şiddet görmemeli, dolandırılmamalı, zorbalığa uğramamalıdır.
Bu nedenle Bakan'ın açıkladığı çalışmalar önemlidir.
Ancak turizm güvenliğini burada bırakabilir miyiz?
Bir turist oteline geldiğinde kendisini yalnızca hırsızdan veya saldırgandan korunan bir insan olarak mı görmek ister?
Hayır. O aynı zamanda; verdiği paranın karşılığını almak, aldatılmamak, verilen sözün tutulması, adil fiyat görmek, saygı görmek, ayrımcılığa uğramamak, kişisel bilgilerinin korunması, çalışanların da kendisine dürüst davranması ister.
Yani turist aslında bir bütün olarak güvenmek ister.
Güvenli Türkiye'den güvenilir Türkiye'ye
İşte burada turizm sektörünün önünde yeni ve çok değerli bir hedef görüyorum;
Güvenli Türkiye - Güvenilir Türkiye
Güvenli Türkiye'de turist korunur.
Güvenilir Türkiye'de ise turistin güveni kötüye kullanılmaz.
Aradaki fark çok önemlidir.
Çünkü turizmin gerçek sermayesi yalnızca yatak kapasitesi değildir.
Deniz değildir. Güneş değildir. Tarih değildir. Hatta para bile değildir.
Turizmin en büyük sermayesi güvendir.
Bir turist parasını bize emanet eder. Tatilini bize emanet eder. Bazen ailesini bize emanet eder. Ve birkaç günlüğüne hayatını bize teslim eder.
O halde turizmin temel sözü şudur;
"Size yalnızca hizmet vermeyeceğiz; güveninizi de koruyacağız."
Misafirperverliğimizi bir adım ileri taşıyalım
Türk turizminin en güçlü kavramlarından biri misafirperverliktir.
Misafirperverlik bizim kültürümüzde yüzyıllardır vardır.
Misafire kapı açmak, sofrasını paylaşmak, yol göstermek, ihtiyaç sahibine yardım etmek bizim toplumsal değerlerimiz arasındadır.
Fakat modern turizm, bu güzel değeri daha da ileri taşıyabilir.
Çünkü gerçek misafirperverlik sadece; "Hoş geldiniz." demek değildir.
Gerçek misafirperverlik; "Size verdiğim sözü tutacağım." demektir. "Sizi yanıltmayacağım." demektir. "Paranızı haksız yere almayacağım." demektir. "Çalışanıma da hakkını vereceğim." demektir.
"Kamu ile ilişkimde de dürüst olacağım." demektir.
Ve nihayet; "Sizin güveninizi kötüye kullanmayacağım." demektir.
Turizmde dürüstlük neden konuşulmalı?
Çünkü Türkiye artık küçük bir turizm ülkesi değildir.
2025 yılında Türkiye'nin turizm geliri 65,23 Milyar Doların üzerine çıkmıştır.
Bu büyüklük yalnızca ekonomik bir başarı değildir. Aynı zamanda büyük bir sorumluluktur.
65 Milyar Dolarlık bir turizm ekonomisinin temelinde yalnızca tesisler ve yatırımlar değil, güven ilişkileri vardır.
Turist ile otel arasında, otel ile çalışan arasında, otel ile tedarikçi arasında, yatırımcı ile kamu arasında, acente ile tüketici arasında güven yoksa turizmin sürdürülebilirliği de tartışmalı hale gelir.
Bu nedenle sürdürülebilir turizmi yalnızca; su, enerji, atık, karbon üzerinden konuşmak artık yeterli değildir.
Sürdürülebilirliğin bir de ahlaki ve kurumsal boyutu vardır.
Dürüstlük de sürdürülebilirliğin parçasıdır
Türkiye'nin sürdürülebilir turizm sistemi zaten yasal uyum, insan hakları, çalışanlar, müşteri deneyimi, doğru ve şeffaf tanıtım, yerel toplum ve ekonomik etkiler gibi alanları kapsayan geniş bir çerçeveye sahip.
Öyleyse belki de bunun doğal devamı olarak;
Turizmde dürüstlük ve şeffaflığı daha görünür bir hedef haline getirebiliriz.
Çünkü; çevreyi koruyan ama çalışanının hakkını vermeyen, misafirine gülümseyen ama kamu ile ilişkilerinde şeffaf olmayan, enerji tasarrufu yapan ama tüketiciyi yanıltan bir turizm anlayışının sürdürülebilirliğini nasıl tartışacağız?
Turizm Türkiye'nin arınmasına öncülük edebilir
Burada turizm sektörüne çok önemli bir çağrı yapmak istiyorum.
Türkiye'nin genel arınma hareketini turizm sektörü başlatabilir.
Bunu siyasi bir kampanya olarak düşünmeyelim.
Bir parti meselesi olarak da görmeyelim.
Bir meslek etiği ve turizm vizyonu olarak ele alalım.
Turizm işletmeleri gönüllü olarak bir:
"Temiz Turizm Taahhüdü" oluşturabilir.
Bu taahhüdün temelinde; rüşvet vermemek, rüşvet istememek, kamu görevlisine hukuka aykırı menfaat sağlamamak, çalışanın hakkını korumak, misafiri yanıltmamak, tedarikçi ilişkilerinde şeffaf olmak, yasal yükümlülükleri yerine getirmek, usulsüzlük bildiren çalışanı korumak gibi ilkeler bulunabilir.
Bu ilk aşamada yeni bir bürokratik belgeye bile dönüşmek zorunda değildir.
Bir sektör vicdanı olarak başlayabilir.
Turizmde "beş yıldızlı dürüstlük" mümkün mü?
Biz otellerimizin yıldızlarını sayıyoruz.
Beş yıldız. Dört yıldız. Üç yıldız...
Ama artık başka bir soru sormanın zamanı da gelmedi mi?
Dürüstlükte kaç yıldızlıyız?
Bir otel beş yıldızlı olabilir.
Ama; çalışanına hakkını vermiyorsa, tedarikçisine haksızlık yapıyorsa, misafirini yanıltıyorsa, kamu ile ilişkilerinde şeffaf değilse, haksız rekabet oluşturuyorsa gerçek anlamda kaç yıldızlıdır?
Belki geleceğin turizm anlayışında yıldızların yanına yeni bir değer daha koymalıyız:
Güven yıldızı.
Bakanlığımıza bir öneri
Adalet Bakanı'nın açıklaması aslında bize çok güzel bir başlangıç noktası veriyor:
"Turizm bölgelerinde huzur ve güvenliğe gölge düşürecek hiçbir eyleme müsamaha göstermiyoruz."
Bu kararlılığın kapsamını biraz daha genişletelim.
Turizm güvenliği; sadece turistin sokakta korunması değil, turistin parasının korunması, hakkının korunması,verdiği sözün karşılığının verilmesi, çalışanın hakkının korunması, yatırımcının hukuk güvenliğinin sağlanması ve kamu ile turizm sektörü arasındaki ilişkilerin şeffaf olması olarak da ele alınsın.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın öncülüğünde; "Türkiye Turizminde Dürüstlük ve Şeffaflık Hareketi" başlatılabilir.
Bu hareket kamu, sektör, çalışanlar ve sivil toplumun katılımıyla geliştirilebilir.
Amaç yeni bir denetim bürokrasisi kurmak değil;
Türkiye turizminin dünyadaki güvenilirliğini yükseltmek olmalıdır.
Bunun turizmciye faydası nedir?
Bu soru mutlaka sorulacaktır. Cevabı çok açık;
Dürüst ve öngörülebilir bir kamu yönetimi turizm yatırımcısının da çıkarınadır.
Adil rekabet, şeffaf teşvik, öngörülebilir ruhsat, eşit denetim, hukuka uygun kamu işlemleri, şeffaf kamu arazisi uygulamaları turizm yatırımcısının riskini azaltır.
Yani yolsuzlukla mücadele yalnızca ahlaki bir mesele değildir
Aynı zamanda turizm yatırım ortamının kalitesidir.
Kamu kaynağı turizme de dönüşebilir
Bir başka önemli konu daha var.
Kamu zararının önlenmesi ve hukuka uygun biçimde geri alınması yalnızca bütçeyi korumaz.
Geri kazanılan kamu kaynakları, kanunların öngördüğü bütçe mekanizmaları içinde; kültürel mirasa, arkeolojik kazılara, müzelere, turizm altyapısına, destinasyon tanıtımına, turizm eğitimine ve başka kamu hizmetlerine kaynak yaratabilir.
Bunu "yolsuzluk turizmi finanse etsin" şeklinde anlamamalıyız.
Doğru ifade şudur; Kamu kaynaklarının kaybolmasını önlemek, Türkiye'nin turizm geleceği için de daha fazla kaynak anlamına gelebilir.
Turizm dürüstlüğü de ihraç edebilir
Türkiye dünyaya yalnızca otel odası satmıyor.
Bir deneyim satıyor. Bir kültür satıyor. Bir yaşam biçimi sunuyor. Bir misafirperverlik gösteriyor.
Öyleyse neden bunun içine bir başka değer daha koymayalım?
Dürüstlük.
Neden dünyaya: "Türkiye'de yalnızca güzel tatil yapılmaz; verilen söz de tutulur." mesajını vermeyelim?
Neden; "Türkiye'de misafir yalnızca müşteri değildir; emanettir." anlayışını modern turizmin bir parçası haline getirmeyelim?
Ve neden bunu dünyaya ihraç etmeyelim?
Misafirperverliğin en değerli ikramı
Belki de artık misafirperverliği yeniden tanımlamamız gerekiyor.
Misafirperverlik yalnızca misafire iyi davranmak değildir.
Misafirperverlik; misafire, çalışana, tedarikçiye, yerel halka, doğaya, kültürel mirasa ve ülkeye karşı dürüst ve sorumlu davranmaktır.
Çünkü misafirperver bir ülke; misafirine güzel yatak verirken çalışanına kötü muamele edemez. Misafirine temiz oda sunarken kamu kaynaklarına kirli el uzatamaz. Misafirine dürüst fiyat verirken kamu ile ilişkilerinde dürüstlüğü terk edemez.
Türkiye'nin turizm markasına yeni bir değer
Bugün Türkiye'nin turizm markasını güçlendirmek için;
daha fazla tanıtım, daha fazla destinasyon, daha kaliteli hizmet, daha yüksek gelir hedefliyoruz.
Bunların hepsi önemlidir. Ama belki bunların üzerine bir değer daha eklemeliyiz:
GÜVEN.
Çünkü turistin ülkeye tekrar gelmesini sağlayan yalnızca deniz değildir.
Bazen bir garsonun dürüstlüğüdür. Bazen taksicinin insafıdır. Bazen otel yöneticisinin verdiği sözü tutmasıdır. Bazen bir esnafın "Bu para fazla, hakkınız değil" diyebilmesidir. Bazen bir kamu görevlisinin; "Bunun için bana hiçbir şey vermenize gerek yok; bu benim görevim." diyebilmesidir.
İşte o an turizm gerçekten ülke tanıtımı yapmaktadır.
Ve belki de Türkiye dünyaya şunu söyleyebilir
Biz misafirperveriz. Biz güveniliriz. Biz verdiğimiz sözün arkasındayız. Biz misafirimize de çalışanımıza da ülkemize de dürüst davranırız. Biz yalnızca turist ağırlamıyoruz; güven ağırlıyoruz.
İşte o zaman turizm yalnızca Türkiye'ye turist getiren bir sektör olmaktan çıkar.
Türkiye'nin değerlerini dünyaya taşıyan bir sektör haline gelir.
Ve belki Türkiye'nin turizm sektörü dünyaya yalnızca; güneşini, denizini, tarihini, mutfağını değil; dürüstlüğünü de ihraç eder. Kaldı ki müslüman olan bu ülkenin kitabında da dürüstlük ve ahlak en temel değerlerdir.
Gerçek misafirperverliğin en değerli ikramı güvendir.