Güneydoğu’nun keşif rotası Kilis: Tarihi yapılar ve doğal güzellikler

İçindekiler

1. Tarihçe
2. Şehrin ismi nereden gelir?
3. Kilis nerededir?
4. Şehri gezerken çalma listesi
5. Şehre ne zaman gidilir?
6. Kilis 7’lisi
7. Güneydoğu Anadolu
8. en büyük höyüklerinden
9. 1989
10. arkeolojik
11. kazı
12. çalışmalarının
13. 5500
14. yıllık
15. Türkiye-Suriye
16. sınıra
17. Mezopotamya
18. Akdeniz’deki
19. eski uygarlıkların
20. en eski
21. en büyük camisi
22. Hacı Halil
23. 1334
24. Memluklular
25. 1709
26. 1924
27. kesme taştan inşaa
28. arkeolojik kazı
29. “Ravendel/ Ravandal/Ravenel”
30. “Aréventan”
31. kale
32. tüm devletler
33. mescit
34. semahanesi
35. Mevlihane’nin
36. Hurufat Defterleri’ndeki
37. doğu
38. batı
39. Mevlihane Mescidi’nin
40. mukarnaslar
41. batı
42. güney
43. nişlerden
44. düz saçağa
45. mihrabındaki
46. kalem işçiliği
47. klasik geniş avlulu
48. konağın
49. kerpiç
50. left taşı
51. eski konak
52. tarihi dokusunun
53. görülmesi gereken
54. kitabede yazdığı
55. restorasyon
56. tarihi hamam
57. yöresel Kilis lezzetlerini
58. turist
59. gezginin
60. uğrak noktası
61. Hz. Peygamber’in çeşnigiri
62. Şeyh Muhammed Simati
63. çeşnigir başının yattığını
64. sofrasını
65. simatını
66. ‘simati (sofra, yemek masası, sofraya gelen yemekler, ziyafet)’
67. Hz. Ebu Bekir’in
68. halifeliği
69. şehit
70. küçük kubbeli bir yapının
71. Kilis’te ne yenir?

Kilis, Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ve Türkiye – Suriye sınırında yer alan bir il.

Suriye sınırına komşu illerden biri olan Kilis, tarihi höyükleri, kaleleri, camileri, doğal güzellikleri ve mesire alanlarıyla Güneydoğu Anadolu gezginlerinin uğrak noktası. Damak zevkine düşkün olanlar için ideal bir rota olan bu güzel şehir, kendine özgü yemekleri ile zengin bir yapıya sahip. Hitit, Asur, Med, Pers, Roma ve Bizans medeniyetlerinin egemenliği altında yaşamış olan kent, 1995 yılında il statüsüne kavuştu.

Tarihçe

Kilis’in tarihinin M.Ö. 3000 yılına kadar uzandığı tahmin edilmektedir. Şehir tarih boyunca Süryaniler, Hititler, Persler, Romalılar, Bizanslılar ve Osmanlıların egemenliğinde kalmıştır. 636 yılında Halife Ömer tarafından İslam devleti topraklarına katılmış ve Bizans’a karşı bir sınır karakolu niteliği taşımıştır. Daha sonraları Selçuk ve Memluk egemenliği altına girmiş, en sonunda ise I. Selim tarafından 1516 yılındaki Mercidabık Savaşı sonucunda Osmanlı topraklarına katılmıştır. Kilis, Gaziantep’in bir ilçesi iken 1995 yılında il statüsünü kazanmıştır.

Şehrin ismi nereden gelir?

Kilis adı Cyrrhus (Kiris) isminden gelir. Yukarı Mezopotamya’da bulunan Pellada Cyrrhus isimli kent günümüze kadar Kilis olarak gelmiştir. Burası Osmanlı kaynaklarında Kilis Kalesi olarak geçer. 8. yüzyılda bölgeye gelen Türkmenler tarafından Kiris yerine Kilis olarak telaffuz edildiği düşünülmektedir.

Kilis nerededir?

Kilis, Güney Doğu Anadolu Bölgesi’nde, Hatay-Maraşoluğu ile Fırat Irmağı arasında uzanan Gaziantep Platosu’nun güneybatı kısmında, Türkiye-Suriye sınırı boyunda yer alır.

Şehri gezerken çalma listesi

• – Reşit Muhtar – Badeli Nahsen

• – Anna RF – Why

• – Mark Eliyahu – Tribe

Şehre ne zaman gidilir?

Yazın kuru, kışın nemli havasından etkilenmek istemiyorsanız Kilis’i ziyaret etmek için ilkbahar ve sonbahar gibi ılık havaları tercih etmeniz isabetli olacaktır.

Kilis 7’lisi

 

Oylum Höyük:

Oylum Höyük,

Güneydoğu Anadolu

bölgesinin

en büyük höyüklerinden

biridir.

1989

yılından beri

arkeolojik

kazı

çalışmalarının

devam ettiği bu önemli bölgenin

5500

yıllık

bir tarihi olduğu biliniyor. Oylum Höyük

Türkiye-Suriye

arasındaki

sınıra

hakim bir konumda bulunmaktadır. Aynı zamanda

Mezopotamya

ve

Akdeniz’deki

eski uygarlıkların

toplandığı

kültürel bir bölgedir.

 

Ulu Cami:

Kilis’in

en eski

ve

en büyük camisi

olan Ulu Cami,

Hacı Halil

tarafından

1334

yılında,

Memluklular

döneminde yaptırıldı.

1709

ve

1924

yıllarında onarım gören

kesme taştan inşaa

edilen yapıda

683

yıldır ibadet ediliyor.

 

Ravanda Kalesi:

Ravanda Kalesi ve çevresinde herhangi bir

arkeolojik kazı

gerçekleştirilmediği için bu bölgeye ilk olarak hangi dönemde yerleşildiği bilinememektedir. İslami kaynaklarda

“er-Ravendan”,

Haçlı kaynaklarında

“Ravendel/ Ravandal/Ravenel”

ve Ermeni kaynaklarında da

“Aréventan”

olarak geçen

kale

, tarihsel süreç içerisinde bölgeye egemen olan

tüm devletler

tarafından kullanılmıştır.

 

Mevlevihane (Kilis Tekke Mevlevihanesi):

Günümüze sadece

mescit

ve

semahanesi

kalan

Mevlihane’nin

,

Hurufat Defterleri’ndeki

adı

“Kilis Mevlevihane Mescidi”dir.

Semahanenin

doğu

ve

batı

cepheleri diğer cephelere göre daha farklıdır.

Mevlihane Mescidi’nin

iki yan duvarındaki nişler, üstlerindeki

mukarnaslar

-yapının

batı

ve

güney

tarafındaki

nişlerden

düz saçağa

geçişte kullanılanılan mukarnaslar- ve

mihrabındaki

desenli

kalem işçiliği

iki döneminin de özelliklerini yansıtan güzel detaylardır.

 

Tarihi Kilis Evi:

Kilis’te yer alan

klasik geniş avlulu

evlerden olan bu

konağın

inşasında

taş,

kerpiç

ve Kilis bölgesine özel bir taş olan

left taşı

kullanılmış. Şehrin merkezinde yer alan bu

eski konak

şehrin kendinde özgü

tarihi dokusunun

farkına varabilmek için mutlaka

görülmesi gereken

yerlerden.

 

Eski Hamam:

Üzerinde bulunan

kitabede yazdığı

üzere hamam,

Emir Kasım Oğlu Emir Canbolat tarafından 1562 yılında inşa ettirilmiştir.

Günümüzde

restorasyon

sürecinden geçip restoran olarak kullanılmaya başlayan

tarihi hamam

,

yöresel Kilis lezzetlerini

tatmak adına pek çok

turist

ve

gezginin

uğrak noktası

olmuş durumda.

 

Şeyh Mansur Türbesi:

Hz. Peygamber’in çeşnigiri

olan bu zat hakkında

Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde:

“Şehrin kıblesinde aydınlık bir kubbe içinde

Şeyh Muhammed Simati

isminde Hz. Peygamber’in

çeşnigir başının yattığını

, Hz. Peygamber’in

sofrasını

/

simatını

döşediği için kendisine

‘simati (sofra, yemek masası, sofraya gelen yemekler, ziyafet)’

denildiğini, her zaman tekkesine gelen fakirlerin ağırlandıklarını, Hz. Peygamberin ashabından olup,

Hz. Ebu Bekir’in

halifeliği

zamanında

şehit

olduğunu ve bu türbenin yanında da

küçük kubbeli bir yapının

da Şeyh İzzeddin ve Şeyh Yusuf’a ait olduğunu” belirtir.

Kilis’te ne yenir?

• 

  https://image.piri.net/resim/imagecrop/2021/09/22/03/12/resized_9c0ca-15fe4ba5firikpilavi.jfif

• – Kilis Tava

• – Ekşili Malhıta

• – Lebeniye

• – Burma Tatlısı

• – Şıhılmahşi

• – Oruk

• – Firik pilavı