İran’da ne yenir?

5. Tahchin (Pirinç pastası)

İran mutfağının göze ve damağa hitap eden en estetik lezzetlerden olan tahchin, “İran usulü pilav pastası” olarak biliniyor. Pirincin yoğurt, yumurta sarısı ve bol miktarda safranla harmanlanması ile hazırlanan bu yemek, fırından çıktığında altın sarısı rengi ve kusursuz formuyla bir keki andırıyor. Yemeğin iç katmanlarında genellikle safranla marine edilmiş ve yumuşacık tavuk etleri gizleniyor. Tahchin yemeğinin asıl cazibesi ise her tarafını saran o meşhur, çıtır çıtır tabaka. Dışı kıtır, içi ise nemli ve aromatik olan bu özel yemek, İran mutfağının teknik ve sanatı aynı tabakta nasıl buluşturduğunun en güzel örneği.

6. Dizi (Abgoosht)

İran’ın otantik ve ritüeli bol yemeklerinden olan dizi, sadece bir yemek değil, tabağa sığdırılmış bin yıllık bir gelenek. Bu yemek, kuzu eti, nohut, fasulye ve patatesin dizi adı verilen toprak veya taş kaplarda kısık ateşte saatlerce demlenerek pişmesiyle hazırlanıyor. Dizi, kendine has iki aşamalı yenme usulüyle İran mutfak kültüründe ayrı bir yere sahip. Önce yemeğin suyu bir kaseye süzülerek içine tandır ekmeği parçaları (tilit) doğranıp kaşıklanıyor. Ardından tencerede kalan et ve sebzeler bir havan ile macun kıvamına gelene kadar ezilerek tüketiliyor. Yanında taze soğan, ekşi turşular ve bol naneli bir bardak ayran (doogh) ile servis edilen dizi, İran’ın köklü aile sofralarının ruhunu yansıtıyor.

7. Ash reshteh

İran’ın bedeni ve ruhu besleyen en ünlü çorbası olan ash reshteh, bereketi simgeleyen yoğun kıvamlı bir lezzet. Çorbanın içindeki “reshteh” adı verilen özel erişteler, hayatın yollarını ve iyi talihi simgeliyor. Ispanak, maydanoz, kişniş ve dereotu gibi bol yeşillikler ile çeşitli bakliyatların birleşimi ile hazırlanan ash reshteh, tam bir şifa kaynağı. Bu lezzeti asıl unutulmaz kılan ise servis edilirken üzerine eklenen kashk (keşk) ile karamelize soğan, çıtır sarımsak ve kızgın nane yağının yarattığı görsel şölen. Özellikle kutlamalarda, soğuk kış günlerinde veya büyük aile buluşmalarında İran sofralarını süsleyen ash reshteh, ülkenin köklü geçmişini yansıtıyor. 

8. Faloodeh shirazi

İran mutfağının ferahlatıcı mirası olan faloodeh shirazi, antik çağlara uzanan geçmişi ile bazı kaynaklarda dünyanın ilk donmuş tatlılarından biri olarak kabul ediliyor. Şiraz şehrine özgü bu tatlı, nişastadan elde edilen incecik, kristalize edilmiş tel eriştelerin gül suyu, şeker ve bir miktar buzla harmanlanması ile hazırlanıyor. Faloodeh, klasik dondurmalardan farklı olarak yarı donmuş, çıtır bir dokuya sahip. Bu geleneksel dondurma, servis edilirken üzerine sıkılan taze limon suyu veya eklenen vişne şurubu ile o meşhur “ekşi-tatlı” dengesini yakalıyor. Özellikle sıcak yaz günlerinde seni ferahlatacak faloodeh, yanında bir top safranlı dondurma ile birlikte sunulduğunda, İran’ın binlerce yıllık lezzet anlayışını gösteriyor.

9. Bastani sonnati (Safranlı ve güllü dondurma)

İran mutfağının asaletini temsil eden bastani sonnati, safran, gül suyu ve Antep fıstığının büyüleyici uyumuyla ortaya çıkmış dünyanın en karakteristik dondurmalarından biri. Bu geleneksel tatlıyı diğerlerinden ayıran en belirgin özellik ise parlak sarı rengi veren yoğun safran aroması ve içine gizlenmiş donmuş kaymak parçalarının (khameh) damakta yarattığı güzel doku. Bastani sonnati, salep ve gül suyunun kazandırdığı esnek yapısı ile klasik dondurmalardan çok daha yoğun bir kıvama sahip. Bu lezzet, genellikle iki çıtır gofret arasında servis ediliyor. Pers bahçelerinin kokusunu taşıyan bu geleneksel dondurma, İran’da sadece bir tatlı değil, yüzyıllardır süregelen bir yaz neşesi.

10. Gaz (İsfahan nugası)

İsfahan’ın dünyaca ünlü gastronomi mirası olan gaz, yumuşacık dokusu ve asil aroması ile ünlü. Geleneksel olarak çölde yetişen angabin (manna) özünden elde edilen bu tatlı, yumurta akı, gül suyu ve bolca kullanılan taze Antep fıstıkları ile harmanlanarak hazırlanıyor. Sakızımsı ama ağızda hemen dağılan o kendine has yapı, safranın ve gül suyunun hafif esintisiyle birleştiğinde ortaya eşsiz bir lezzet çıkıyor. Tarih boyunca şahlara ve yabancı diplomatlara sunulan en prestijli ikramlardan olan gaz, bugün de İran’da bir fincan demli siyah çayın yanına en çok yakışan tatlı.

Kaynak: enuygun.com