Nahçıvan’da ne yenir?

1. Nahçıvan pitisi

Nahçıvan pitisi, Nahçıvan mutfağının doyurucu ve köklü lezzetleri arasında yer alıyor. Bu sabırla harmanlanan gastronomi mirası küpe adı verilen özel toprak kaplarda pişiriliyor. Kuzu eti, nohut, kuyruk yağı ve safranın eşsiz uyumuyla hazırlanan Nahçıvan pitisi, saatlerce ağır ateşte demleniyor. Yemeğin en önemli sırrı ise bölgenin meşhur Duzdağ tuzu ile lezzetlendirilmesi ve kurutulmuş eriklerin verdiği o hafif mayhoş aroma. Sunumda ise önce yemeğin suyu tabaktaki tandır ekmeklerinin üzerine dökülerek bir başlangıç gibi içiliyor. Ardından çömlekte kalan et ve nohutlar ezilerek ana yemek olarak tüketiliyor.

2. Arışta aşı

Nahçıvan mutfağının en samimi ve şifa dolu kaşık yemeklerinden biri olan arışta aşı, geleneksel ev yapımı erişteler ile yapılan bir gastronomi klasiği. İncecik kesilen hamurlar (arışta), yeşil mercimek ve nohut ile buluştuğunda yoğun bir kıvam alıyor. Nahçıvan’ın yüksek yaylalarından toplanan kurutulmuş dağ otları ve ekşili erik kurusu ise yemeğe karakteristik bir aroma kazandırıyor. Özellikle soğuk günlerde iç ısıtan arışta aşı, servis edilmeden önce üzerine eklenen naneli kızgın tereyağı ile lezzetini doruğa taşıyor. Hafif ve oldukça besleyici olan bu yöresel lezzet, Nahçıvan sofralarında huzurlu ev atmosferini simgeliyor.

3. Göy qutabı (Otlu qutab)

Nahçıvan yaylalarından toplanan taze otların incecik bir hamurla buluştuğu göy qutabı, sadeliğin ve doğallığın sembolü. Ispanak, ısırgan otu, kişniş, dereotu ve bölgeye özgü çiriş gibi yeşilliklerin harmanlanması ile hazırlanan bu incecik gözlemeler, kızgın sac üzerinde yağsız pişiriliyor. Pişer pişmez üzerine sürülen taze tereyağı ile yumuşatılan qutablar, genellikle üzerine serpilen sumak veya bir kase süzme yoğurt ile servis ediliyor. Hafif bir öğle yemeği veya gün boyu tüketilebilecek sağlıklı bir atıştırmalık olan göy qutabı, Nahçıvan’da doğanın uyanışını sofralarda kutlamanın en lezzetli ve güzel yolu.

4. Motal peyniri ve Nahçıvan lavaşı

Nahçıvan mutfağının en otantik ikilisi kuşkusuz motal peyniri ve Nahçıvan lavaşı. Bölgenin yüksek yaylalarında otlayan koyun ve keçilerin sütünden hazırlanan motal peyniri, tuzlanıp temizlenmiş kuzu veya oğlak derisine (motal) basılarak yerin altında aylarca olgunlaştırılıyor. Bu geleneksel yöntem, peynire keskin, hafif parçalı ve oldukça yoğun bir aroma kazandırıyor. Bu yoğun lezzetin en sadık eşlikçisi ise geleneksel tandır ocaklarında pişirilen, kağıt inceliğindeki meşhur Nahçıvan lavaşı. Kurutulduğunda aylarca tazeliğini koruyan ve yenmeden hemen önce hafifçe su serpilerek yumuşatılan bu lavaşlar, motal peyniri ve taze yeşilliklerle bir araya geldiğinde, Nahçıvan’ın geleneksel göçebe kültürünü özetliyor. 

5. Reyhan şerbeti

Nahçıvan sofralarının en görsel ve ferahlatıcı içeceği kuşkusuz reyhan şerbeti. Mor reyhan yapraklarının sıcak su, şeker ve bir miktar limon tuzu (veya limon suyu) ile buluşması ile hazırlanan bu şerbet, yaprakların rengini suya bırakması ile büyüleyici bir fuşya-mor renge bürünüyor. Özellikle yaz aylarının kavurucu sıcağında buz gibi servis edilen reyhan şerbeti, aromatik kokusuyla iştah açıyor ve tamamen doğal içeriğiyle sağlıklı bir serinlik sunuyor. Nahçıvan mutfağındaki yağlı ve baharatlı lezzetlerin yanında damağı da temizleyen reyhan şerbeti, ferahlatan en zarif eşlikçi olarak her zaman sofradaki yerini alıyor.

Kaynak: enuygun.com